Dış ticaret operasyonlarında pazar araştırması, ürün geliştirme ve sipariş öncesi kalite kontrol süreçlerinin en kritik unsurlarından birini numune gönderileri oluşturmaktadır. 4458 sayılı Gümrük Kanunu ve ilgili Bakanlar Kurulu Kararı çerçevesinde, ticari değeri bulunmayan ve yalnızca temsil ettiği eşya için sipariş alma amacı taşıyan numunelik eşya ve modeller, gümrük vergilerinden muaf olarak ve basitleştirilmiş usullerle serbest dolaşıma sokulabilmektedir.
Numunelik Eşya Muafiyetinin Şartları ve Kapsamı
Mevzuat uyarınca bir eşyanın numunelik eşya ve model muafiyetinden faydalanabilmesi için belirli kriterleri karşılaması zorunludur. Öncelikli olarak, eşyanın ticari bir değerinin bulunmaması ya da kullanım amacına uygun şekilde tahrif edilmiş (kesilmiş, delinmiş, işaretlenmiş veya işlevsiz hale getirilmiş) olması aranmaktadır. Temsil ettiği malın siparişi dışında doğrudan tüketime veya satışa konu edilebilecek nitelikteki gönderiler bu muafiyetten yararlanamaz. İthal edilecek numunenin miktar ve adet bakımından da yalnızca sipariş kararı vermeye yetecek makul seviyede tutulması gerekmektedir.
Basitleştirilmiş Gümrük Beyannamesi (BGB/ETGB) Kolaylığı
Numune sevkiyatlarında süreçlerin hızlandırılması ve bürokratik maliyetlerin azaltılması amacıyla yetkili hızlı kargo taşımacıları aracılığıyla Basitleştirilmiş Gümrük Beyannamesi (BGB) kapsamında işlem yapılabilmektedir. Belirli brüt ağırlık ve kıymet sınırları dahilinde kalan numunelik eşyalar, klasik detaylı gümrük beyannamesi tesciline gerek duyulmaksızın, operatör kargo firmaları tarafından elektronik ortamda gümrük idaresine beyan edilerek hızlıca teslim alınabilmektedir.
Dış Ticaret Profesyonellerinin Dikkat Etmesi Gereken Hususlar
Söz konusu muafiyetin kötüye kullanımını engellemek amacıyla gümrük idareleri, eşyanın niteliği ve miktarı konusunda titiz denetimler gerçekleştirmektedir. Fatura üzerinde “Sample of no commercial value – for testing/order purposes only” gibi ibarelerin bulunması tek başına yeterli olmayıp, eşyanın fiziksel niteliğinin de numune tanımına uyması şarttır. Ayrıca eşyanın teknik düzenlemelere veya özel mevzuata (sağlık, tarım, güvenlik kontrolleri vb.) tabi olması durumunda ilgili kurum izinlerinin gerekliliği göz ardı edilmemelidir.
