Türkiye’nin küresel tedarik zincirlerindeki rekabet gücünü sırtlayan, dış ticaret işlemlerinin yasal ve operasyonel zeminini yöneten gümrük müşavirleri ve gümrük müşavir yardımcıları için kritik bir talep yeniden gündeme taşındı. İstanbul Gümrük Müşavirleri Derneği (İGMD) başta olmak üzere meslek örgütleri, meslek mensuplarının uluslararası ticari temaslarını, küresel lojistik entegrasyonunu ve mesleki temsil kabiliyetlerini hızlandırmak amacıyla hususi damgalı (yeşil) pasaport kapsamına alınması yönündeki girişimlerini sürdürüyor.
Dış Ticaret Zincirinde Kamu Adına Denetim ve Temsil Rolü
Gümrük müşavirleri, 4458 sayılı Gümrük Kanunu çerçevesinde devlete intikal eden vergi ve mali yükümlülüklerin tahakkukunda, ithalat ve ihracat işlemlerinin mevzuata tam uyumunda kritik bir kamu hizmeti icra etmektedir. Türkiye’nin yıllık yüz milyarlarca dolarlık dış ticaret hacminin operasyonel güvenliğini sağlayan meslek mensupları, sadece masa başında değil, uluslararası tedarik zincirlerinin her halkasında aktif rol almaktadır.
Özellikle küresel arenada yaşanan ticari uyuşmazlıklar, kaynak ülkede yapılan fiziki denetimler, uluslararası taşımacılık koridorlarının yerinde incelenmesi ve yabancı gümrük idareleriyle entegrasyon süreçleri, gümrük müşavirlerinin sınır ötesi hareketliliğini zorunlu kılmaktadır. Mevcut vize rejimlerinin getirdiği bürokratik engeller ve zaman kayıpları ise doğrudan dış ticaret operasyonlarının hızını olumsuz etkilemektedir.
İhracatçıya Sağlanan Hakkın Mesleki Temsilcilere de Tanınması Beklentisi
Belirli ihracat baremlerini aşan şirket yetkililerine tanınan hususi damgalı pasaport hakkı, Türk ihraç ürünlerinin dünya pazarlarına erişiminde operasyonel bir kaldıraç görevi görmektedir. Ancak bu ihracatın mevzuat altyapısını kuran, gümrük beyannamelerini tanzim eden ve teknik engelleri aşan gümrük müşavirlerinin vize engellerine takılması, sektör temsilcileri tarafından önemli bir eksiklik olarak değerlendirilmektedir.
İGMD ve sektör bileşenleri; kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşu yapısına sahip, devlet adına kamusal sorumluluk taşıyan ve doğrudan Ticaret Bakanlığı denetimine tabi olan meslek mensuplarının yeşil pasaport hakkından yararlandırılmasının, Türkiye’nin dış ticaret vizyonuna doğrudan katkı sağlayacağını vurgulamaktadır. Yasal düzenleme talebinin hayata geçmesi halinde, uluslararası lojistik ve tedarik süreçlerinde karar alma mekanizmaları çok daha hızlı işleyecektir.
