Gümrük operasyonlarının sahadaki uygulama usullerini belirleyen Gümrük Yönetmeliği, özet beyan bildirim saatlerinden antrepo tescil sürelerine, laboratuvar tahlil itirazlarından YGM bildirim yükümlülüklerine kadar çok sayıda kritik süre sınırı içermektedir.
Saha operasyonlarında ve mevzuat uygulamalarında elinizin altında bulunması gereken Gümrük Yönetmeliği kapsamındaki tüm süreleri madde numaralarıyla birlikte aşağıda bulabilirsiniz.
1. Saat Esaslı Uygulama Süreleri
- Hızlı Kargo İnceleme Süresi (Madde 130/2): Hızlı kargo taşımacılığı yoluyla gelen eşyanın serbest dolaşıma girişine ilişkin beyannamesinin gümrük idaresine verilmesinden itibaren altı saat içerisinde bu beyannamenin incelenmesinin tamamlanamaması halinde de eşya teslim edilir.
- Konteyner Özet Beyan Süresi (Madde 67/1-a): Denizyolu taşımacılığında, konteyner ile taşınan eşya için özet beyan hareket limanında eşyanın gemiye yüklenmesinden en az yirmi dört saat önce verilir.
- Denizyolu Dökme Eşya Özet Beyan Süresi (Madde 67/1-b): Denizyolu taşımacılığında, dökme ve ambalaj halindeki eşya için özet beyan Türkiye Gümrük Bölgesindeki ilk varış limanına gelmeden en az dört saat önce verilir.
- Yakın Limanlar Denizyolu Özet Beyan Süresi (Madde 67/1-c): Karadeniz ya da Akdeniz üzerindeki yabancı ülke limanları ile Türkiye Gümrük Bölgesindeki limanlar arasında taşınan eşya için özet beyan ilk varış limanına gelmeden en az iki saat önce verilir.
- Uzun Mesafeli Uçuşlarda Özet Beyan Süresi (Madde 67/2-a-2): Havayolu taşımacılığında uzun mesafeli uçuşlarda özet beyan Türkiye Gümrük Bölgesinde ilk havalimanına inilmesinden en az dört saat önce verilir.
- Demiryolu Özet Beyan Süresi (Madde 67/3): Demiryolu taşımacılığında, özet beyan giriş gümrük idaresine varılmasından en az iki saat önce verilir.
- Giriş Risk Analizi Süresi (Madde 69/3): Konteyner ile taşınan eşya için gümrük idaresi özet beyanın tescilinden sonraki yirmi dört saat içerisinde emniyet ve güvenlik amaçlı risk analizini tamamlar.
- Denizyolu Genel Bildirimi Süresi (Madde 72/Ç-4): Yabancı limanlardan gelen deniz taşıtının Türkiye Gümrük Bölgesindeki limana varışından en az iki saat önce Denizyolu Genel Bildirimi ve ekli belgeler veri işleme tekniği yoluyla gümrük idaresine verilir.
- Boşaltma Listesi Düzenleme Süresi (Madde 74/1): Eşyanın gümrük memurunun nezaretinde boşaltılmasını müteakip yirmi dört saat içinde boşaltma listesi düzenlenerek gümrük idaresine ibraz edilir.
- Çıkış Bildirimi İşlem Süresi (Madde 428/5): Denizyolu ve havayolu ile Türkiye Gümrük Bölgesini terk edecek taşıtların çıkışından sonra yirmi dört saat içerisinde gerekli işlem ve kontroller yapılır.
2. Gün ve İşgünü Esaslı Uygulama Süreleri
- E-Tebligat Bildirim Süresi (Madde 489/2, Kanun m. 251/A): Elektronik yolla tebligat, muhatabın elektronik adresine ulaştığı günü takip eden beşinci günün sonunda yapılmış sayılır.
- Gümrük İdare Amirince Süre Uzatımı (Madde 31/3): Mücbir sebep ve beklenmeyen haller dışında, gümrük idarelerince verilen süre gümrük idare amirince en fazla otuz gün uzatılabilir.
- Kamu Kurumları Kontrol Süresi (Madde 181/5-b, 6): İlgili kurumlarca kontrolü yapılacak eşya, geçici depolama yeri ve antrepolarda gümrük mevzuatının öngördüğü yükümlülüklerin yerine getirildiği tarihi takip eden günden itibaren en fazla üç iş günü tutulabilir; bildirim tarihini takip eden üç iş günü içinde ithalat kontrolleri tamamlanır.
- Fikri ve Sınai Haklar Hak Sahibi Bildirim Süresi (Madde 102/1, 266/2): Re’sen alıkonulan veya gümrük işlemleri durdurulan eşya için hak sahibine, beyan sahibine veya eşyanın zilyedine alıkoyma veya durdurma işlemini takip eden ilk iş günü içerisinde bildirimde bulunulur.
- Fikri ve Sınai Haklar Başvuru İnceleme Süresi (Madde 102/7): Hak sahibinin başvurusunun yapıldığı tarihten itibaren otuz iş günü içinde başvuru incelenerek sonucu başvuru sahibine bildirilir.
- Fikri ve Sınai Haklar Kolaylaştırılmış İmha Süresi (Madde 105/2): İmha işlemi, alıkoymanın tebliğ edilmesini takip eden on iş günü, bozulabilir eşya için ise üç iş günü içerisinde gerçekleşir; haklı mazeretle on iş günü daha uzatılabilir.
- Fikri ve Sınai Haklar Mahkemede Dava Açma ve Tedbir Süresi (Madde 107/1, 2): Hak sahibinin bildirimin yapılmasından itibaren on iş günü (bozulabilir eşyada üç iş günü) içinde yetkili mahkemede dava açması ve ihtiyati tedbir kararı alarak gümrük idaresine ibraz etmesi gerekir; mazeret halinde en fazla on iş gününe kadar uzatılabilir.
- Fikri ve Sınai Haklar Teminat Çözülme Süresi (Madde 108/3, 4): Bildirimin ulaştığı tarihten itibaren yirmi iş günü içinde yasal süreç başlatılmazsa alınan teminat çözülür; süre uzatımı halinde en fazla otuz iş gününe kadar uzayabilir.
- Havayolu Özet Beyan Karışıklığı Bildirim Süresi (Madde 74/5): Havayolu şirketlerince ibraz edilen özet beyanlarda bir karışıklığın azami on gün içerisinde gerçekleşmiş olması durumunda takibata konu edilmez.
- Laboratuvar Tahlil Sonuçlarına İtiraz Süresi (Madde 588/1-a): Tebliğ edilen tahlil sonuçlarına karşı tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde idari itirazda bulunulabilir.
- Serbest Dolaşıma Girişte Eksik Belge Tamamlama Süresi (Madde 145/2): Eksik belgeler süresi içinde sunulmadığı takdirde, tahakkuk ettirilen gümrük vergileri ve faizin tebliğ edildiği tarihi takiben on beş gün içinde ödenmesi zorunludur.
- Tamamlayıcı Beyan Verilme Süresi (Madde 150/2, 158/2): Bir ay içinde basitleştirilmiş usule göre yapılan işlemlere ilişkin tamamlayıcı beyanın izleyen ayın ilk üç günü (ihracat teslimlerinde ilk yedi iş günü) içinde verilmesi zorunludur.
- Transit Rejiminde Eksiklik/Fazlalık İspat Süresi (Madde 239/1-a, 240/2-a): Varış gümrük idaresince eksik veya fazla çıkan miktar üzerinden uyuşmazlık bildiriminden itibaren 28 gün içerisinde rejim hak sahibince hareket gümrük idaresine durumun ispat edilmesi gerekir; yazılı başvuru halinde 28 gün daha uzatılabilir.
- Transit Rejiminde Varış Sonrası Cezalı Ödeme Süresi (Madde 239/1-b): Eksikliğe ilişkin gümrük vergileri ve cezaların varış bildirimini müteakip üç gün içinde ödenmesi halinde hareket gümrük idaresine mesaj gönderilerek rejim ibra edilir.
- Yasaklanmış Eşyanın Mahrece İade / Transit Süresi (Madde 181/11): İthalinin yasak olduğu yükümlüye bildirilen eşya, bildirildiği tarihten itibaren otuz gün içinde mahrecine iade ya da doğrudan üçüncü ülkeye transit edilir.
- İdari İtiraz Dilekçesini Karara Bağlama Süresi (Madde 586/1): İdareye intikal eden gümrük vergileri ve cezalara ilişkin idari itirazlar otuz gün içinde karara bağlanarak ilgili kişiye tebliğ edilir.
- Geri Verme veya Kaldırma Talebini Karara Bağlama Süresi (Madde 504/2): Geri verme veya kaldırma talebi, yetkili gümrük idaresi tarafından incelenerek otuz gün içerisinde idare amirince karara bağlanır.
- Sınav Sonuçlarına İtiraz ve Değerlendirme Süresi (Madde 571/2, 3): Gümrük müşavirliği sınav sonucunun duyurulduğu tarihten itibaren on gün içinde Bakanlığa başvurularak itiraz edilebilir; itirazlar otuz gün içinde değerlendirilir.
- YGM Bilgi Güncelleme Süresi (Madde 576/3-ç): YGM adres, e-posta veya şirket bilgilerinde değişiklik olması durumunda, yedi gün içerisinde bilgilerin sistem aracılığıyla güncellenmesi için Bakanlığa bildirimde bulunulur.
- Antrepoya Gelen Eşyanın Beyanname Tescil Süresi (Madde 332/2): Antrepo beyannamesinin, taşıtın antrepoya gelişini takip eden iki iş günü içerisinde tescil edilmesi gerekir; yazılı taleple bu süre bir gün uzatılabilir.
- Antrepoda Peyderpey Sevk Edilen Eşyada Beyanname Süresi (Madde 332/3): İlk eşyanın antrepoya girişinden itibaren en geç beş iş günü içinde antrepo beyannamesinin verilmesi koşuluyla peyderpey alıma izin verilebilir; bir defaya mahsus beş iş gününe kadar uzatılabilir.
- Antrepoda Eşya Devri Sonrası İşlem Süresi (Madde 333/3-a, 4): Antrepoda devri yapılan her bir eşya için, beş iş günü içerisinde devralan tarafından gümrükçe onaylanmış yeni bir işlem belirlenmesi veya yeni antrepo beyannamesi verilmesi gerekir.
- İstisnai Kıymet Beyanında Muhasebe Kayıt İntikal Süresi (Madde 53/5): İthal eşyasının gümrük kıymetine girmesi gereken unsurlar için, muhasebe kayıtlarına intikal ettirildiği ayı takip eden ayın yirmi altıncı günü akşamına kadar beyanda bulunulur ve vergileri ödenir.
3. Ay ve Yıl Esaslı Uygulama Süreleri
- Menşe Şahadetnamesi İbraz Süresi (Madde 38/4): Denetimlerde menşe şahadetnamesi bulunmayan eşya için yapılan tespit tarihinden itibaren altı aylık süre verilir.
- Bağlayıcı Tarife Bilgisi Bildirim Süresi (Madde 28/6): Bağlayıcı Tarife Bilgisinin başvuru alındıktan sonra üç ay içinde başvuru sahibine bildiriminin mümkün olmadığı durumlarda ek süre belirtilir.
- Yolcu Beraberi Eşya ve Taşıtların Ambar Kalma Süresi (Madde 79/2): Geçici depolama yerlerine konulan yolcu beraberindeki kişisel eşya ve kara taşıtları buralarda üç ay kalabilir; gerekçesiz olarak üç aya kadar uzatılabilir.
- Gümrük Beyannamesinde Düzeltme Talebi Süresi (Madde 121/4): Cezai hükümler saklı kalmak kaydıyla, beyanname tescil tarihinden itibaren üç yıllık süre içinde beyannamede düzeltme yapılmasına izin verilir.
- Yanlış Rejim / Başka Eşya Beyanında İptal Süresi (Madde 125/1): İthalat vergilerinin ödenmesini gerektirir bir rejimde eşyanın yanlışlıkla başka bir eşya yerine beyan edilmesi halinde tescil tarihinden itibaren üç ay içerisinde yapılan talep üzerine beyanname iptal edilebilir.
- Posta ve Hızlı Kargo İadesinde İptal Süresi (Madde 129/1): Posta veya hızlı kargo yoluyla gelen eşyanın tesliminden sonra iadesinde, tescil tarihinden itibaren üç ay içerisinde başvurulması şartıyla beyanname iptal edilir.
- Serbest Dolaşıma Girişte Eksik Beyan Ek Süresi (Madde 144/1, 2): Eksik bilgi/belgeyi tamamlama süresi tescil tarihinden itibaren bir ayı geçemez; indirimli/sıfır vergi belgeleri için verilecek ek süre üç ayı geçemez.
- İhracat Rejiminde Eksik Beyan Tamamlama Süresi (Madde 155/1): Eksik bilgi ve belgelerin tamamlanması için tanınan süre bir ayı geçemez; verilecek ek süre üç ayı geçemez.
- Nihai Kullanımda Denetim Formu Başvuru Süresi (Madde 205/4): İzin belgesinde öngörülen sürenin sona ermesinden itibaren otuz gün içerisinde izni veren gümrük idaresine müracaat edilmesi gerekir.
- Ekonomik Etkili Gümrük Rejimlerinde İzin Cevap Süresi (Madde 315/1): İzin kararı veya ret nedenleri antrepo rejiminde altmış gün, diğer rejimlerde otuz gün içinde başvuru sahibine bildirilir.
- Ekonomik Etkili Rejim Belgelerinin Saklanma Süresi (Madde 318/1): İzin başvurusu ve ekleri, antrepo izninde iptal edildiği takvim yılının sonundan, diğer rejimlerde iznin sona erdiği takvim yılı sonundan itibaren beş yıl süre ile saklanır.
- Şartlı Muafiyette Dahilde İşleme Rejimini Kapatma Süresi (Madde 325/1-a): Şartlı muafiyet sisteminin kullanıldığı dahilde işleme rejiminde izin süresinin sona erdiği tarihten itibaren üç ay, gümrük kontrolü altında işleme rejiminde ise bir ay içerisinde kapatma başvurusu yapılır.
- Gümrük Kontrolü Altında İşleme Rejiminde Azami İzin Süresi (Madde 372/1): Gümrük kontrolü altında işleme izninin geçerlilik süresi azami iki yıl olarak belirlenir; haklı gerekçelerle üç aya kadar uzatılabilir.
- Geçici İthalat Rejiminde Kalma Azami Süresi (Madde 379/1): Eşyanın geçici ithalat rejimi altında kalma süresi azami 24 aydır.
- İhracat Amacıyla Geçici Depolamaya Konulan Eşyanın Süresi (Madde 417/1, 2): İhracat amacıyla geçici depolama yerine konulan eşya buralarda bir ay kalabilir; üç aya kadar ek süre verilebilir; bu sürede çıkarılmayan eşyaya otuz gün süre verilerek gümrüğe terk edilmiş sayılır.
- Serbest Bölgelerdeki Eşyada İşlemleri Bitirme Süresi (Madde 421/2): Serbest bölgelerdeki eşyaya beyanname verilmesi halinde otuz gün içerisinde gümrük işlemlerinin bitirilmesi gerekir.
- Geri Gelen Eşya Muafiyet Süresi (Madde 452/2, Kanun m. 168): İhraç edilen serbest dolaşımdaki eşyanın ihraç edildikten sonra üç yıl içinde yeniden serbest dolaşıma girmesi halinde ithalat vergilerinden muaf tutulur.
- Antrepo Yatırım İzni Geçerlilik Süresi (Madde 521/9): Yatırım izni verilen başvuru sahiplerine bildirim tarihinden itibaren altı ay içerisinde antreponun hazır hale getirilerek başvurulması gerekir.
- Antrepoda Kap Adedi Eksikliğini İzah Süresi (Madde 523/8): Antrepoya alımda kap adedinde farklılık tespit edilirse kullanıcının sebebini 45 gün içinde izah etmesi istenir; süre 30 gün daha uzatılabilir.
- Kapatılacak Antrepolardaki Eşyayı Kaldırma Süresi (Madde 523/10): Kapatılacak antrepolardaki eşya en geç altı ay içerisinde diğer antrepolara nakledilir veya ihraç/ithal olunur.
- YGM Asgari Ücret / İş İlişkisi İhlalinde Kısıtlama Süresi (Madde 525/7): YGM asgari ücret tarifesinin altında hizmet verilmesi halinde bir ay süreyle, antrepo işleticisi ile iş ilişkisi tespiti halinde üç ay süreyle ilgili antrepoya eşya alınmaz.
- Sıvı Akaryakıt Antrepolarında Eşya Çıkarma Süresi (Madde 542/1-d): Serbest dolaşıma girmiş akaryakıtın antrepodan çıkarılması işlemi akaryakıt antreposu tankları için on beş gün, diğer eşya için altmış gün içinde tamamlanır; otuz güne kadar uzatılabilir.
- YGM Yetki Belgesi Geçerlilik Süresi (Madde 576/2): Yetkilendirilmiş Gümrük Müşaviri (YGM) yetki belgesinin süresi iki yıldır; disiplin cezası alınmaması halinde üç yıla ve azami dört yıla kadar artırılır.
- YGM Yetki Belgesini Geri Alma Süreleri (Madde 578/1-b, c): Mevzuata aykırı işlemlere ilişkin olarak YGM yetki belgesi altı ay süreyle, gerçeğe aykırı tespit raporu düzenlenmesi halinde 5 yıl süreyle geri alınır.
